Μία πολύ ενδιαφέρουσα εργασία της συναδέλφου Μαρίας Ντάλτα.

Συζητώντας για την παιδεία, θα ήταν καλό να δούμε   τι γίνεται με το εκπαιδευτικό σύστημα άλλων κρατών, όχι  για να εφαρμόσουμε  στο δικό μας  τις  ίδιες  ακριβώς πρακτικές,  αλλά για να κρίνουμε  αυτά που γίνονται  και τις αλλαγές που θα γίνουν  με εποικοδομητικό τρόπο. Γι’ αυτό  θα αναφερθώ σε ορισμένες παρατηρήσεις που έκανα σχετικά με το εκπαιδευτικό σύστημα της Αυστρίας  όταν επισκέφτηκα τη χώρα με το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Αρίων»

Το  συγκεκριμένο  πρόγραμμα  με  τίτλο  « small  is beautifull »  πραγματοποιήθηκε το 2003 και είχε ως σκοπό να μας γνωρίσει τα  «μικρά» σχολεία που  βρίσκονται στις κοιλάδες της χώρας.

Τα  «μικρά»  σχολεία της Αυστρίας είναι μονοθέσια και ολιγοθέσια  σχολεία  που κάνουν  μεγάλο έργο παρέχοντας  γνώσεις στα παιδιά  σε ένα φιλικό,  οικογενειακό περιβάλλον. Έτσι με τη λειτουργία τους συμβάλλουν στην ανάπτυξη απομακρυσμένων από μεγάλα αστικά κέντρα περιοχών. Τα σχολεία αυτά έχουν  την υποστήριξη της πολιτείας  και  της κοινότητας,  αφού θεωρούνται  απ’ όλους πολύ σημαντικά για την  εξατομικευμένη εκπαίδευση και για την ανάπτυξη της εθνικής ταυτότητας. Η φράση  «my nationality is consisting in my friends» αντιπροσωπεύει  το πνεύμα  αυτών  των  ιδρυμάτων.  Τα σχολεία αυτά είναι κέντρα πολιτισμού για την κοινότητά τους και βοηθούν  τα παιδιά να γίνουν  ευρωπαίοι  πολίτες  διατηρώντας  τα  ιδιαίτερα  χαρακτηριστικά  της  πολιτισμικής  τους ταυτότητας.

Η κυβέρνηση όπως προαναφέρθηκε υποστηρίζει οικο-νομικά αυτά τα σχολεία,  αλλά και  οι γονείς έχουν ενεργό συμμετοχή στη σχολική ζωή και  συντρέχουν τους εκ-παιδευτικούς σε ό,τι χρειάζονται. Τα σχολεία απολαμβάνουν  μερική  αυτονομία  από το κράτος  και ως  ένα ορισμένο σημείο έχουν την ελευθερία να προσαρμόσουν το πρόγραμμά τους στις τοπικές ανάγκες. Οι γονείς προσφέρουν  τις  υπηρεσίες τους, 

 

συμβάλλουν  στον  εξοπλισμό του σχολείου,  π.χ.  αγοράζουν  ηλεκτρονικούς  υπολογιστές,  άλλα  μέσα  διδασκαλίας,  επιμελούνται  τη διακόσμηση των αιθουσών σε συνεργασία με τους εκπαιδευτικούς  και τα παιδιά,  και  σε ορισμένες περιπτώσεις  αναλαμβάνουν ακόμη και  το  χτίσιμο  των σχολείων.  Ο  δήμαρχος,  ο σύμβουλος  και  το προσωπικό  του  σχολείου παίζουν  πολύ  σημαντικό  ρόλο στην καλή, εύρυθμη λειτουργία  του σχολείου.  

          Οι τάξεις είναι ολιγάριθμες και τα παιδιά μαθαίνουν αυτενεργώντας σε φιλική,  οικογενειακή ατμόσφαιρα. Οι μαθητές μπαίνουν σε γκρουπ ανάλογα με την ηλικία, αλλά  υπάρχει και  ομαδοποίηση ανάλογα με την ικανότητα στα Γερμανικά,  στα Μαθηματικά και στις σύγχρονες ξένες  γλώσσες  στο β/θμιο  επίπεδο.  Επίσης τα παιδιά μαθαίνουν  αλληλοδιδασκόμενα. Αυτό συμβάλλει στην ανάπτυξη καλύτερων διαπροσωπικών σχέσεων μεταξύ των μαθητών. Η γλώσσα διδασκαλίας είναι  η γερμανική,  αλλά σε περιοχές με γλωσσική μειονότητα,  η  διδασκαλία  στα δημοτικά  μοιράζεται  ανάμεσα στη γερμανική,  στη σλοβένικη,  στην  ουγγρική  ή  στην κροατική σε δίγλωσσα ιδρύματα. Τα υποχρεωτικά μαθή-ματα των δημοτικών περιλαμβάνουν : θρησκεία, φιλολογία, γερμανικά, μαθηματικά, μουσική, τέχνη και χειροτεχνία, γυμναστική και  ασφάλεια δρόμων. Η ξένη γλώσσα διδάσκεται  από την Α΄ τάξη  της  α/θμιας. Κατά την ώρα του διαλείμματος  τα παιδιά πραγματοποιούν δραστηριότητες σε ειδικά διαμορφωμένο  χώρο  παιδικής χαράς και αθλοπαιδιών.  Όλα τα σχολεία έχουν  πολύ ελεύθερο χώρο και τις απαραίτητες εγκαταστάσεις.

          Ο δάσκαλος έχει ενεργό συμμετοχή στην κοινωνική ζωή  της περιοχής.  Συμμετέχει στην χορωδία, στην μπάντα, στις αθλητικές διοργανώσεις.

Στη  χώρα μας  είναι σίγουρο  πως δεν μπορούμε να ξαναγυρίσουμε στα  μονοθέσια  και  ολιγοθέσια σχολεία, γιατί δεν υπάρχει ο  απαραίτητος  πληθυσμός. Μπορούμε όμως να έχουμε μικρά τμήματα  στα  πολυθέσια  σχολεία μας με ανώτατο όριο τα 18  παιδιά,  την αναγκαία υλικοτεχνική 

 

υποδομή και περισσότερο ελεύθερο χώρο διαθέσιμο για την ώρα του διαλείμματος. Όλοι μας έχουμε παρατηρήσει  πόσο  πιο  ήρεμα  είναι τα παιδιά πολυθέσιων σχολείων κατά την ώρα του διαλείμματος,  όταν τύχει να απουσιάζουν κάποια τμήματα σε επισκέψεις.

Όσο αφορά στο αναλυτικό πρόγραμμα, κάτι  στο  οποίο  θα πρέπει  να δώσουμε  ιδιαίτερη σημασία  είναι το μάθημα  της  οδικής  ασφάλειας,  το οποίο  γίνεται περιστασιακά  στα  σχολεία μας.  Σχετικά  με  την  αυτενεργό μάθηση  των παιδιών μας,  θα πρέπει  να σκεφτούμε  την ποσότητα  της ύλης,  η οποία συχνά  αγχώνει τους εκπαιδευτικούς και δεν  αφήνει  τα  απαραίτητα  χρονικά περιθώρια  για αυτενέργεια  στα παιδιά  και  φυσικά  τα μέσα διδασκαλίας που συχνά είναι ελλιπή.

Επίσης μπορούμε κι εμείς να  εντάξουμε περισσότερο τους γονείς στη σχολική ζωή και ν’ ανοίξουμε το σχολείο  τις  απογευματινές  ώρες  για  δραστηριότητές τους. Θα  μπορούσαμε  να  κάνουμε  μαθήματα  γλώσσας   για τους γονείς μεταναστών μαθητών μας που δεν γνωρίζουν την ελληνική.

Σημαντική είναι και  η ύπαρξη προσωπικού στα σχολεία,  ώστε  ν’ απαλλάσσονται  οι εκπαιδευτικοί  από τις εργασίες  μη παιδαγωγικού χαρακτήρα (π.χ. το ζέσταμα των φαγητών),  κάτι που πολύ συχνά γίνεται σε βάρος της ασφάλειας των παιδιών.

Όπως είναι γνωστό  σ’ όλη την Ευρώπη η εκπαίδευση εξαρτάται κυρίως από οικονομικούς παράγοντες παρά από παιδαγωγικούς. Παρ’  όλα αυτά στην Αυστρία οι εκπαιδευτικοί  μπορούν  να συμμετέχουν  προαιρετικά  στο σχεδιασμό εκπαιδευτικών προγραμμάτων,  κάτι που φαίνεται  πολύ σωστό. Οι εκπαιδευτικοί  γνωρίζουν  τα προβλήματα  που αντιμετωπίζουν  στην τάξη  και  έχουν την παιδαγωγική κατάρτιση  που χρειάζεται  προκειμένου να γίνει  καλύτερος  ο σχεδιασμός  των εκπαιδευτικών  προγραμμάτων.

          Κάτι ακόμη  που πιστεύω  πως  είναι  άξιο λόγου να παρατηρήσουμε  στο εκπαιδευτικό σύστημα της Αυστρίας είναι  ο τρόπος που αντιμετωπίζουν τους μαθητές διαφόρων εθνοτήτων. Η πολιτεία και  η εκπαιδευτική κοινότητα  βλέπουν  ως πρόκληση  την υποδοχή μαθητών διαφόρων εθνοτήτων.

 

Υπάρχουν σχολεία στα οποία το 30°/° των παιδιών δε μιλούν τη γερμανική γλώσσα. Τα σχολεία  αυτά προσθέτουν επιπλέον δραστηριότητες στο σχολικό τους πρόγραμμα,  ώστε να καλύψουν τις ανάγκες των μεταναστών μαθητών τους. Συχνά  αναπτύσσεται άμιλλα μεταξύ  σχολείων  στην  προσπάθειά τους  να  προσελκύσουν μεγαλύτερο αριθμό μαθητών.

          Όλοι καταλαβαίνουμε πως παιδιά προερχόμενα από διαφορετικούς πολιτισμούς μπορούν να εμπλουτίσουν τη σχολική ζωή,  αρκεί να υπάρχει κάποια οργάνωση εκ μέρους  του σχολείου  και συνεργασία  με  τους γονείς. Κάποια πράγματα  μπορούν να γίνουν  κατά τις ώρες που τα παιδιά παραμένουν  στο ολοήμερο,  όπως για  παράδειγμα η παρουσίαση παραμυθιών, εθίμων ή εορτών  του λαού  κάθε μαθητικής  ομάδας. Βασική  προϋπόθεση  για  να  γίνουν αυτά  είναι  οι τάξεις υποδοχής,  που δυστυχώς δεν λειτουργούν σύμφωνα με το αυστριακό μοντέλο.  Έτσι  συχνά  παιδιά  μεταναστών  ακολουθούν   το σχολικό πρόγραμμα χωρίς να καταλαβαίνουν τη γλώσσα και τελειώνουν το σχολείο με σημαντικές ελλείψεις, κάτι πολύ δυσάρεστο και πολύ άδικο.         

          Τέλος,  όπως συμβαίνει σε πολλά ευρωπαϊκά κράτη, έτσι και  στο εκπαιδευτικό σύστημα της Αυστρίας το μάθημα  της  μουσικής  κατέχει  πολύ σημαντική  θέση  στο σχολικό   πρόγραμμα.  Υπάρχουν  ακόμη   και   δημοτικά σχολεία μουσικά και όχι μόνο γυμνάσια, όπως συμβαίνει στη χώρα μας.  Στα  δημοτικά  φοιτούν όποια παιδιά επιθυμούν, ενώ στα γυμνάσια  η επιλογή των μαθητών γίνεται ανάλογα  με τις ικανότητες των παιδιών στη μουσική. Κάτι  παρόμοιο  δε θα μπορούσε  να γίνει  στη χώρα μας, αφού  τα παιδιά μας  κατά τη φοίτησή τους στο δημοτικό δεν  έχουν  την  αντίστοιχη  μουσική  καλλιέργεια.  Είναι προτιμότερο να φοιτούν στο γυμνάσιο τα παιδιά που επιθυμούν κι  αργότερα, για  περαιτέρω  σπουδές, να γίνεται επιλογή τους,  ανάλογα  με τις ικανότητές τους.  Ας  σκεφτούμε όμως για περισσότερες ώρες μουσικής στο δημοτικό,  καθώς  και την εκμάθηση κάποιου μουσικού οργάνου.

         
         Από το 2003 έως σήμερα κάθε τρίμηνο λαμβάνω το αυστριακό εκπ/κό περιοδικό με τα νέα και τις καινοτομίες της εκπ/σης. Μια σημαντική καινοτομία είναι τα Νέα Γυμνάσια, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις που διάβασα στο αυστριακό εκπ/κό περιοδικό (AUSTRIAN EDUCATION NEWS μηνός Δεκεμβρίου 2009 Νο 60).
          Ο στόχος που πρέπει να επιτευχθεί με το νέο μοντέλο εξετάσεων γυμνασίου είναι ένα νέο γνωστικό σχολείο για όλους τους νέους από 10 έως 14 ετών, το οποίο είναι ανοιχτό σε όλους τους μαθητές οι οποίοι έχουν συμπληρώσει την 4η βαθμίδα του δημοτικού σχολείου. Στους μαθητές θα δοθεί άφθονος χρόνος να ανακαλύψουν τα ενδιαφέροντά τους προετοιμαζόμενοι για μια διαρκή εκπ/κή και /ή επαγγελματική καριέρα.
Η εισαγωγή των εκπ/κών μέτρων εξασφαλίζει τη βάση για τη σύγκριση των γνωστικών επιπέδων των μαθητών και την ποιοτική αναβάθμιση της εκπ/σης. Η εργασία των μαθητών είναι ομαδική.

        Αρχίζοντας από τις ιδιαίτερες τάσεις τους, οι μαθητές θα υποστηριχθούν και οι προσπάθειές τους θα προαχθούν με κάθε δυνατό τρόπο. Εκτός από την προσαρμογή των προγραμμάτων διδασκαλίας στους ιδιαίτερους ρυθμούς μάθησης των παιδιών, η έμφαση είναι πάνω στη διερευνητική μάθηση, στην αυτομάθηση και στον προσανατολισμό προς την πρακτική μάθηση. Εκτενέστερα , κεντρικά θέματα είναι η ενσωμάτωση, η ισότητα της ευκαιρίας και η ισότητα του φύλου, η πρόοδος στις περιοχές της δημιουργικότητας, των spor και της μάθησης μέσω διαδικτύου, τόσο καλά όσο η ημερήσια υποστήριξη και η επιθεώρηση και το άνοιγμα των σχολείων στον έξω κόσμο.

        Από τότε που τα Νέα Γυμνάσια ιδρύθηκαν σε 67 τοποθεσίες στις πέντε ομοσπονδίες, κατά το σχολικό έτος 2008-2009 ( 1η γενιά ), ο αριθμός έχει τριπλασιαστεί εξαιτίας του μεγάλου ενδιαφέροντος και από τα δύο μέρη –γονιών και δασκάλων , έτσι ώστε ένα σύνολο από 244 Νέα Γυμνάσια έχουν περιληφθεί στην αναπτυξιακή εργασία κατά το σχολικό έτος 2009-2010 (2η γενιά ).

Από την αρχή του πρώτου μοντέλου εξετάσεων στο σχολικό έτος 2008-2009, τα Νέα Γυμνάσια έχουν λάβει ακαδημαϊκή

 

υποστήριξη και έχουν εκτιμηθεί από το Αυστριακό Εθνικό Ινστιτούτο για έρευνα στην εκπ/ση.

        Αξιοσημείωτη είναι μία σημαντική πρωτοβουλία που σχεδιάστηκε να προάγει την πολυγλωσσική και την πολιτισμική μάθηση στα Αυστριακά σχολεία με τον τίτλο :

    “Interculturality amd Multilingualism-a chance not to be     missed”  (Πολυτισμικότητα και πολυγλωσσικότητα-μία ευκαιρία να μη χαθεί). 

Τα παιδιά και νέοι άνθρωποι από όλες τις συνοικίες  παρακολουθούν σχολεία στην Αυστρία. Στις περισσότερες σχολικές τάξεις η γλώσσα και η διαφορετική κουλτούρα έχει γίνει ο κανόνας μάλλον, παρά η εξαίρεση. Ακόμα και αν η κοινωνική συνύπαρξη σε υψηλά ετερογενείς ομάδες έχει περιστασιακά διαφωνίες, αυτή κρατά την τύχη γι’ αυτούς που ενδιαφέρονται να διευρύνουν τους ορίζοντές τους και να βάλουν την άποψή τους για τον κόσμο σε μια άλλη προοπτική.                   Η πολιτισμική μάθηση εισήχθηκε σαν ένα διαπολιτισμικό πρόγραμμα μαθημάτων στις αρχές του1990. Ακόμα και αν οι δάσκαλοι περιστασιακά αναφέρουν την πληθώρα των διαπολιτισμικών προγραμμάτων  σαν ένα βάρος, παρά σαν ένα προνόμιο , αυτό πρέπει να θεωρηθεί σαν πλεονέκτημα που, εξαιτίας της εισαγωγής αυτής της παιδαγωγικής αρχής, η διαφορετική κουλτούρα σε Αυστριακά σχολεία έχει γίνει επίσημα αναγνωρίσιμη.

         Η πολιτισμική μάθηση είναι μέρος της καθημερινής σχολικής ζωής. Έτσι για αρκετά χρόνια τώρα, οι μαθητές/σπουδαστές και οι δάσκαλοι έχουν υποστηριχτεί στο να ταιριάζουν γλώσσα και διαφορετική κουλτούρα μέσα στο σύστημα της σχολικής πρωτοβουλίας με τον τίτλο : ΄΄Πολυτισμικότητα και πολυγλωσσικότητα-μία ευκαιρία να μη χαθεί΄΄.  Κάτω από αυτό το σχέδιο, το οποίο υποστηρίζεται από τον Ομοσπονδιακό Υπουργό Παιδείας , Τεχνών και Κουλτούρας, περισσότεροι από 4600 μαθητές / σπουδαστές σ’ όλη την Αυστρία έχουν αντιμετωπίσει κουλτούρα και ποικιλία γλώσσας στο δικό τους περιβάλλον, κατά την διάρκεια του προηγούμενου σχολικού έτους. Στον απολογισμό  λήξης του έτους 10 από τα 76 συμμετέχοντα σχολεία παρουσίασαν τα αποτελέσματα της δικής τους δουλειάς για το πώς οι μαθητές είχαν ενασχοληθεί με το όλο θέμα.

        Αξίζει να αναφέρουμε επίσης δύο σημαντικές καινοτομίες του αυστριακού σχολείου:

1)    International Year of Astronomy 2009

Το ΙΥΑ 2009 είχε σαν στόχο να εξασφαλίσει στους πολίτες του κόσμου ευκαιρίες για να ανακαλύψουν τη θέση τους στο σύμπαν. Το σύνθημα του έτους ήταν ΄΄ Το Σύμπαν, δικό σας να το ανακαλύψετε !΄΄ Μεγάλη σπουδαιότητα δόθηκε σε ειδικά νέους ανθρώπους και σαν ένα αποτέλεσμα πολλές δραστηριότητες οργανώθηκαν σε σχολεία με και για μαθητές/σπουδαστές. Άλλοι πήραν μέρος σε δημόσιες παρατηρήσεις, πανεπιστήμια και επαγγελματικά ιδρύματα έρευνας.

        Κάτι στο οποίο δόθηκε ιδιαίτερη σημασία με την ευκαιρία εορτασμού του ακαδημαϊκού έτους ήταν η κατάργηση των στερεότυπων του φύλου σχετικά με τα ΄΄καθιερωμένα΄΄ ανδρικά επαγγέλματα. Αρκετά συστεγαζόμενες σχολικές τάξεις προσκλήθηκαν, αν και η έμφαση ήταν να δοθεί στα κορίτσια     (΄΄Αυτή είμαι μία αστρονόμος΄΄ ) για γνώση και πρόσβαση σε επαγγελματικούς και ακαδημαϊκούς τομείς της δράσης με μια επιστήμη και /ή μηχανολογία, χωρίς προκατάληψη. Δύο νέες γυναίκες αστρονόμοι από τα πανεπιστήμια της Βιέννης και του Γκραζ προσκλήθηκαν να μιλήσουν για την συναρπαστική τους δουλειά , αλλά και για την προσωπική τους επαφή σε επιστημονικές και τεχνολογικές μελέτες-οι οποίες έως σήμερα εμφανίζονται να είναι ξένες στις νέες γυναίκες.

    2) Cosmic poetry

 Η αστρονομική περίοδος τείνει να επικαλεστεί ,πρώτα απ’ όλα, ονόματα όπως Γαλιλαίος, Κέπλερ ή όργανα όπως τηλεσκόπια∙ άλλωστε η επιστήμη δεν είναι το μοναδικό μονοπάτι που οδηγεί στον κόσμο. Από παλιά αξέχαστοι ποιητές και ποιήτριες έχουν συναρπαχτεί από τον ήλιο , το φεγγάρι και τα αστέρια , από τα μυστήρια που προέρχονται από το σύμπαν. Βασιζόμενοι σ’ αυτά τα γεγονότα, θέλησαν να τραβήξουν το ενδιαφέρον στο γεγονός ότι η δέσμευση στην αστρονομία δεν είναι ένα ανδρικό προνόμιο. Συχνά γυναικείες συγγραφείς χρησιμοποιούν τα

γεγονότα του κόσμου , όπως μεταφορές του τρόπου σχέσης τους με τον κόσμο ,τη ζωή και το θάνατο.

           Κοντολογίς, εκπαιδευτικοί, στελέχη της εκπ/σης  σε όλες τις βαθμίδες, πολιτεία και γονείς, οφείλουμε να κάνουμε τα σχολεία κάθε βαθμίδας πιο ελκυστικά για τους μαθητές μας. Όλοι αντιλαμβανόμαστε πως η παιδεία είναι το μέσο για ένα καλύτερο αύριο….

 

                                                            Ντάλτα      Μαρία

 

ΑΠΟΨΕΙΣ - απόψεις

Καιρός

...είπαν

"Μόνον άτομο με ψηλά σηκωμένο το κεφάλι μπορεί ν’ αναθρέψει ατομικότητες με κεφάλια υψωμένα προς το φως και την αλήθεια, ατομικότητες με υπερηφάνεια και αυτοκυριαρχία."

Δελμούζος


Επισκέπτες

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterΣήμερα48
mod_vvisit_counterΑυτό το μήνα2319